Ben jij conflictvermijdend? Overwin je angst voor meningsverschillen en confrontaties!

Ben jij conflictvermijdend? Overwin je angst voor meningsverschillen en confrontaties!

Je wilt het liefst geen ruzie met je partner. De sfeer op je werk moet gemoedelijk zijn. Je zegt niet wat je voelt en vindt.

Met andere woorden: je wilt conflicten vermijden en wil de lieve goede vrede bewaren.

Dat is op zich begrijpelijk, want conflicten kosten veel energie en halen niet altijd het beste in mensen naar boven. Anderzijds kan een conflict juist leiden tot positieve verandering in relaties en op het werk. Je geeft hiermee duidelijk aan wat voor jou belangrijk is.

Op een gezonde manier om leren gaan met conflicten is een van de beste investeringen die je in jezelf kunt doen. Of je nu een leidinggevende functie hebt, of administratief medewerker: conflicten komen altijd en overal voor. Dus hoe makkelijker jij ermee kunt omgaan, hoe succesvoller je bent in je professionele leven en hoe gezonder jouw relaties zijn.

Ik weet zelf maar al te goed hoe het is om als conflictvermijder door het leven te gaan. Tot ongeveer 15 jaar geleden ging ik elk conflict uit de weg en kreeg ik het al benauwd op het moment dat ik een klein meningsverschil had met iemand over iets persoonlijks.

Inmiddels heb ik een hoop geleerd en nu durf ik zelfs conflicten op te zoeken. In tegenstelling tot vroeger schiet ik niet meer in de stress, en kan ik op een natuurlijke manier mijn standpunten duidelijk maken. In dit artikel deel ik mijn ervaringen en de ervaringen van mijn klanten die net als ik liever elk conflict uit de weg gingen.

Wat conflictvermijdend?

Conflictvermijdend zijn betekent dat jij bewust of onbewust bepaalde personen, interacties en omstandigheden uit de weg gaat, omdat je bang bent voor de mogelijk negatieve gevolgen. Die gevolgen kunnen variëren van een stevige woordenwisseling tot een permanent beschadigde relatie.

Definitie: Being conflict avoidant means exactly that: being afraid of possible disagreements at all costs.

Het is echter zo dat iedereen met conflicten te maken krijgt. Uit onderzoek van Global Human Capital blijkt dat 85% van alle werknemers met conflicten te maken krijgt, ongeacht hun positie. Van hen gaf 49% aan dat de conflicten te maken hebben met ego's en mensen die elkaar niet mogen. 34% zag ook dat door teveel stress er conflicten op de werkvloer ontstaan.

Verschillende conflictstijlen

De meeste bekende indeling van conflictstijlen komt van Thomas Killman. Ik zal hier een kort overzicht geven, binnenkort kun je hier in een apart artikel meer over lezen.

Conflicten zijn normaal.

Realiseer je dat een conflict heel normaal is. Zowel in de werk- als de privésfeer is het heel menselijk verschijnsel. Wanneer we conflicten uit de weg gaan, geven wij de controle over onze grenzen uit handen. Ook is het zo dat mensen met angst voor conflicten eerder gezondheidsproblemen zullen ervaren. Stress en spanning lopen namelijk sneller op, wat zich kan uiten in lichamelijke klachten.

Volgens Thomas Killman zijn er vijf conflictstijlen te onderscheiden:

1. Forceren

Je vind je eigen belangen belangrijker dan die van anderen. Je wilt daarom hoe dan ook jouw standpunten doordrukken. Er is in jouw beleving geen alternatief voor je eigen gelijk. Daar zal alles en iedereen voor moeten wijken, ook al moet je de hele boel bij elkaar schreeuwen.

2. Sussen

Je hebt de neiging om anderen altijd gelijk te geven, of dat nu terecht is of niet. Je eigen belangen doen er niet zoveel toe. Concessies doen, of je helemaal bij de situatie neerleggen: het maakt niet uit, zolang de angel maar zo snel mogelijk uit het conflict getrokken wordt.

3. Vermijden

Je hebt (te) weinig motivatie om voor je eigen belangen op te komen en loopt daarom het liefst gewoon weg zonder te proberen om het conflict op te lossen, genaamd conflictvermijdend.

4. Oplossen

Je bent ervan overtuigd dat alle standpunten evenveel waarde hebben. Daarom ga je met iedere betrokken partij in gesprek, en beweeg je iedereen tot het investeren van tijd en moeite in het zoeken naar een gezamenlijke oplossing.

5. Onderhandelen

Je zit in een conflict waarin het niet mogelijk is om iedereen te geven wat ze willen. Gelukkig ben jij altijd bereid water bij de wijn te doen, zonder daarbij jezelf compleet weg te cijferen.

Tip: Wil je ontdekken wat jouw conflictstijl is? Ik raad mijn klanten aan deze test over conflicthantering te gebruiken. Deze is praktisch en geeft je een goed inzicht in jouw conflictstijl.

Wat zijn de oorzaken van conflictvermijdend gedrag?

1. Jouw opvoeding leert je hoe je tegen conflicten aankijkt

Hoe er vroeger thuis werd omgegaan met conflicten heeft invloed op hoe jij nu met ze omgaat. Misschien waren er om de haverklap ruzies thuis en heb je er zo een hekel aan gekregen. Het kan ook zijn dat er bij jullie thuis een harmonieuze sfeer moest zijn en conflicten taboe waren. Dat kan op latere leeftijd angst en weerzin veroorzaken. Nog een ander scenario is dat ruzies veel voorkwamen, maar nooit echt werden opgelost. Dan kun je het gevoel ontwikkelen dat conflicten nooit op een positieve manier kunnen worden beëindigd.

Een klant vertelde het volgende: ik ben opgegroeid als enig kind en mijn ouders waren dolblij dat ze een kindje hadden gekregen. Ik heb nooit ruzie kunnen maken met een broer of zus, en heb dus nooit echt geleerd dat als er ruzie is, het ook vanzelf weer goed komt. Ik merk, nu ik ouder ben, dat ik op mijn werk conflicten liever uit de weg ga. Ik weet dat er een overtuiging achter zit: de overtuiging dat als er eenmaal een conflict ontstaat, het niet meer goed komt, of dat ik niet goed genoeg ben.

2. Je wilt altijd alles goed doen

Je hecht veel waarde aan wat anderen van jou vinden. Je haalt veel zelfvertrouwen uit complimenten die je krijgt. Daarom doe je altijd je best om zoveel mogelijk aan andermans verwachtingen te voldoen. Een conflict zou wel eens kunnen betekenen dat jij iets niet goed hebt gedaan, dus is het beter om dan maar alle conflicten zoveel mogelijk te vermijden.

3.  Je hebt een negatief zelfbeeld

Heb je een negatief zelfbeeld ontwikkeld in je jongere jaren? Dan is het vaak lastig om conflicten aan te gaan. Ze vereisen dat je een duidelijke mening hebt en het zelfvertrouwen om deze te delen. Als je (on)bewust denkt dat niemand op jouw mening zit te wachten, dat je geen kritiek mag geven, of onvoldoende kennis hebt om überhaupt iets te zeggen, voelt het veiliger om je stil te houden.

En omdat je je nooit uitspreekt, houdt je dit zelfbeeld in stand. Je geeft immers niemand de gelegenheid om je een ander perspectief te bieden.

4. Je hebt een laag E.Q. (Emotionele Intelligentie)

Het is ook mogelijk dat zodanig in de stress schiet, dat je werkelijk niet weet wat je moet doen als er een conflict ontstaan. Dat kan een teken zijn van een laag E.Q., oftewel emotionele intelligentie. Je kunt bijvoorbeeld bepaalde situaties niet goed aanvoelen, waardoor je geen idee hebt wat je precies moet zeggen. Je kunt zo de indruk van jezelf krijgen dat je verbaal minder sterk bent dan anderen.

5. Je wilt te graag aardig gevonden worden

Je wilt misschien de aardigste persoon in de hele wereld zijn, maar dat is geen realistisch streven. Er komt onvermijdelijk een moment waarop iemand misbruik maakt van het feit dat je een allemansvriend wilt zijn.

Je vermijdt conflicten omdat je niemand voor het hoofd wil stoten. Liever houd je iedereen te vriend en doe je alles om de vrede te bewaren. Als je dit niet doet, komt er alleen maar gedoe van.

6. Je bent verlegen en introvert

Verlegenheid en introversie zijn karaktereigenschappen waarmee je geboren bent, dus conflicten ga je van nature uit de weg. Bedenk dat een conflict niet automatisch geschreeuw en agressie betekent, maar dat het ook op een rustige manier kan verlopen.

7. Je wilt niet opvallen.

Je bent bang voor de blik van een ander, dus maak je jezelf zo onzichtbaar mogelijk.

Vraag: waarom wil jij het liefst conflicten vermijden?

Een belangrijke vraag voor jezelf om over na te denken. Wat is de reden dat jij conflicten en confrontaties eigenlijk vermijd. En als je een eerste antwoord geeft, vraag jezelf dan wederom waarom?  Voorbeeld van een antwoord:  Ik vermijd het liefst conflicten, omdat ik bang ben dat mensen negatief over mij denken.

Stel jezelf vervolgens de vraag, waarom ben je bang dat mensen negatief over je denken?  En heb je antwoord op deze vraag gegeven, stel jezelf dan weer de vraag: waarom….?

 Gevolgen van conflictvermijdend gedrag

Ben jij een systematische conflictvermijder, dan kan dit bewust of onbewust grote invloed op je dagelijkse leven hebben. Een aantal gevolgen van dit soort conflictvermijdend gedrag:

  • Anderen over je grenzen laten gaan

Bijvoorbeeld: je hebt een collega die constant het bloed onder je nagels vandaan haalt. Je weet dat ze over jou roddelt tegenover andere collega's, en daar voel je je rot over. Toch doe je er niets aan, want wat voor zin heeft dat? Er komt toch alleen maar gedoe van, zonder dat het iets oplost. Maar is niets doen wel de beste optie?

  • Als je elk conflict uit de weggaat, verandert er nooit iets.
  • Je voelt je sneller boos
  • Anderen komen weg met ongewenst gedrag.
  • Je wordt beperkt in je bewegingsvrijheid.
  • Je leeft in angst.

Een klant leefde grote delen van de dag in angst, omdat ze op haar werk altijd bang was voor een conflict. Dus ze bereidde alles zo goed mogelijk voor, zodat er over haar werk nooit een negatieve opmerking kon worden gemaakt. Voorafgaand aan gesprekken met diverse partijen had ze alle mitsen en maren al opgeschreven. Natuurlijk bewonderenswaardig, maar ze nam zo veel teveel hooi op haar vork.

  • Je piekert en onderdrukt emoties en gedachten

  • Je hebt meer kans op lichamelijke klachten.

Onderzoek wijst uit dat het onderdrukken van je emoties, waaronder boosheid, een nadelig effect heeft op jouw gezondheid.

Wees lief voor jezelf en doe hier iets mee. Jij bent de belangrijkste persoon in je leven. Leer en ontdek hoe jij op jouw eigen natuurlijke manier kan omgaan met conflicten.

Hoe ik in mijn leven conflictvermijdend was

Toen ik mijn eerste eigen huisje had, in een echte volksbuurt in Utrecht, kreeg ik te maken met veel conflicten op straat. Het liefst liep ik letterlijk en figuurlijk met een wijde boog om dat soort situaties heen. En dat ging een hele tijd goed.

Totdat een boze buurvrouw elke week bij mij aan de deur kwam en mij de huid vol schold omdat ik teveel herrie zou maken. Haar reactie vond ik volledig onterecht, maar ik wist totaal niet hoe ik hiermee moest omgaan. Het liefste vermeed ik haar gewoon, maar dat is best lastig als de persoon met wie je overhoop ligt pal naast je woont.

Elke keer als ik na het werk naar huis fietste, hoopte ik dat deze buurvrouw niet thuis was, of in ieder geval niet buiten op mij stond te wachten. Dat was behoorlijk stressvol. Maar ik wist niet hoe ik anders met dit probleem moest omgaan.

Van vrienden kreeg ik goedbedoelde tips, zoals: “trek je er niets van aan, Lizet!” en “maak je niet druk, je staat volledig in je recht.”

Dat wist ik natuurlijk ook wel. Maar ik voelde elke keer weer de stress in mijn lichaam toenemen, en elke dag stond ik wel een keer stijf van de zenuwen. Dat was niet bepaald goed voor mijn gezondheid. Tijd om in actie te komen, dacht ik op een gegeven moment bij mezelf.

En dat deed ik. Uit die tijd met de buurvrouw heb ik waardevolle lessen geleerd. Recentelijk had ik een conflict met een huurbaas. Ik had een ruimte gehuurd waarvan beloofd was dat er airco in zou zitten, maar dit bleek niet het geval te zijn. Om dit op te lossen, moest ik de confrontatie aan.

Nu merkte ik dat ik vooraf geen stress ervaarde. Ik opende de onderhandelingen, ervan overtuigd dat ik in mijn recht stond. Er was geen reflex om de huurbaas te ontlopen. Ik dacht nu simpelweg: er is mij iets beloofd, en het gaat goed komen.

Ik ben dusdanig gegroeid dat ik nu de innerlijke kracht heb om niet meer bang te hoeven zijn voor conflicten.

Je kunt leren van conflictzoekers

Ken jij mensen in je omgeving die geen probleem lijken te hebben met het aangaan van een conflict? Zij kunnen vol overgave hun standpunten verkondigen, soms met stemverheffing, maar ook heel kalm. Het lijkt soms wel of ze juist de confrontatie opzoeken.

Voor jou als conflictvermijder is dit misschien onbegrijpelijk, maar je zou er ook van kunnen leren.

They put zero waste in opinions from others, because they know who they are.

Mensen die het conflict niet schuwen, kunnen leven met het feit dat anderen hen misschien niet mogen. Ze accepteren dat ze niet perfect zijn, dat ze niet alles onder controle hebben. Desondanks geloven ze dat de dingen altijd weer op hun pootjes terecht komen.

Zo'n vrije instelling is toch veel fijner om te hebben?

Strategieen om makkelijk met conflicten om te gaan

Het is belangrijk om te beseffen is dat je het niet zomaar van de een op de andere dag leuk zal vinden om in een conflictsituatie terecht te komen. Ik noemde eerder verschillende oorzaken die aan conflictvermijding ten grondslag kunnen liggen. Deze kunnen diep in je onderbewustzijn liggen.

Being nice is not always the best way.

1. Analyseer de manier waarop je over confrontaties denkt

Hiermee bedoel ik niet een oppervlakkige analyse van gedachten die in het moment bij je opkomen, maar een echt diepteonderzoek naar jezelf. Kijk bijvoorbeeld naar wat je hebt geleerd en meegekregen tijdens je opvoeding, en patronen in hoe je met conflicten omgaat. Het is belangrijk om de fundamenten goed in kaart te brengen, zodat je de problemen waar je nu tegenaan loopt blijvend kunt oplossen.

Maak een lijst met redenen waarom je conflicten vermijdt. Bedenk daarmee altijd dat het gedachten zijn, geen vaststaande feiten.

Zet ook de voordelen om wel voor jezelf op te komen op een rijtje, bijvoorbeeld:

– Je gaat met meer zelfvertrouwen een volgend conflict in.
– Je ziet dat een nare situatie in jouw voordeel kan worden beslecht.
– Je wordt niet langer gedwongen door anderen.
– Je leert om te gaan met de boosheid van anderen.

2. Ontdek jouw lichaamssignalen 

Ontdek wat er in jouw lijf gebeurt als je aan een conflict denkt, of als je er middenin zit. Wat voel je precies? Stijgt je hartslag? Krijg je een droge mond? Moet je ineens naar het toilet? Wat gebeurt er met je stem? Verandert je toon, of je stemvolume? Spannen je spieren zich aan, of juist niet? Heb je het gevoel dat je moet huilen? Voel je woede opkomen?

Probeer zoveel mogelijk signalen te herkennen, want juist het lichaam geeft aan hoe het met je gaat. Als je merkt dat sommige lichamelijke reacties te heftig zijn, kun je met bewuste ademhaling jezelf weer tot rust brengen.

Als je hartslag bijvoorbeeld te hoog is, helpt het als je wat langer uitademt. Als je stem overslaat, neem dan meer adempauzes zodat je langzamer gaat praten. Je hersenen ontvangen constant signalen van het lichaam en sturen je aan de hand van die informatie vanzelf bij. Andersom kunnen bepaalde gedachten lichamelijke reacties triggeren, ook op momenten waarop deze reacties helemaal niet nodig zijn. Denk bijvoorbeeld aan een paniekaanval, waarbij je jezelf in vluchtmodus denkt terwijl er geen daadwerkelijk gevaar dreigt.

3. Blijf rustig

Je kunt nog zo je best doen om een conflict te vermijden, maar soms overkomt het je gewoon. Dat is uiteraard heel vervelend, omdat je dan vaak totaal niet bent voorbereid. Dat kan tot gevolg hebben dat de emoties door je lijf gieren en je weet niet wat je moet doen.

Drie dingen kunnen je helpen in zo'n onverwachte conflict-situatie:

1. Concentreer je op je ademhaling, zoals gezegd breng je jezelf daarmee tot rust.
2. Voel je voeten op de grond, dit voorkomt dat je overmand wordt door gedachten en emoties. Leestip: gronden
3. Probeer je gezichtsspieren te ontspannen, want deze hebben de neiging te verkrampen als je stress en spanning voelt. Denk aan stijve kaken en een gefronst voorhoofd.

4. Begrijp waarom je conflicten liever vermijdt

Het is heel menselijk om conflicten te willen vermijden. Een conflict creëert een van de volgende biologische reacties in de hersenen: vechten, vluchten of bevriezen. Bij het eerste teken van gevaar nemen onze overlevingsinstincten het van ons over. Dat gevaar kunnen we vervolgens bestrijden, ontwijken, of het is zo beangstigend dat we erdoor verstijven. Tegenwoordig gaan de meeste conflicten niet meer gepaard met fysiek geweld. Ze worden nu verbaal uitgevochten. De bedrading in onze hersenen is echter nog niet veranderd. Dat betekent dus dat we bij het minste of geringste nog steeds onze oerinstincten voelen opkomen.

5. Weet wat je belangrijkste waarde is

Stel jezelf deze vraag: wat is voor jou de belangrijkere waarde in je leven?
– Voor jezelf en jouw standpunten opkomen?
– Vooral aardig gevonden willen worden door anderen?

Of welke uitspraak past het beste bij jou?
“Ik kies mijn strijd.”
“Ik wil helemaal geen strijd.”

6. Gebruik andere woorden

Heb jij een negatieve relatie met woorden als confrontatie, conflict of ruzie? Voel jij je emotioneel gestresst als je deze woorden alleen al hoort? Dan is het goed om ze eens onder de loep te nemen en erachter proberen te komen waarom ze je zo naar doen voelen. Misschien kun je een alternatieven bedenken die beter bij je passen, woorden die aan hetzelfde refereren, maar geen negatieve lading voor jou hebben.

Een aantal neutrale begrippen die ook op een conflict van toepassing kunnen zijn: dialoog, gesprek, tweespraak, ontmoeting, overleg, gedachtenwisseling, conversatie.

Heb je geen idee wat reframing is en hoe je het toepast? Check dan dit filmpje. 

7. Schrijf je gedachten op

Stel je voor: op het werk heb je een conflict met een collega over hoe jullie een project samen goed kunnen afronden. Hij houdt voet bij stuk. Jij bent het niet met hem eens, maar weet niet hoe je adequaat moet reageren. Jullie hebben al twee keer een fikse discussie gehad en telkens als de gemoederen echt hoog opliepen, kwam je niet meer uit je woorden.

Dit soort vervelende scenario's kun je voorkomen door je gedachten van tevoren nauwkeurig uit te schrijven. Wat wil je precies tegen die collega zeggen? Maak daar voor jezelf een gestructureerd verhaal van:
– Kies het juiste moment om iets te bespreken.
– Vertel kort waar het voor jou om draait.
– Houd je bij jouw eigen perspectief, schrijf vanuit de eerste persoon.
– Stel een oplossing voor.

Als je deze punten duidelijk opschrijft, is de kans dat je met een mond vol tanden komt te staan minder groot. Het helpt je ook om zelf meteen het initiatief te nemen en het conflict te sturen.

Ga de confrontatie niet aan als:

  • Je niet voor jezelf duidelijk hebt wat wat je gaat zeggen.
  • Je te emotioneel bent en je daardoor laat leiden.
  • Het probleem geen conflict waard is.
  • Er is te weinig tijd is om tot een oplossing te komen.
  • Er meerdere mensen bij het conflict betrokken zijn.

8. Oefen met ‘nee' zeggen in kleine situaties

Je kunt laagdrempelige situaties uitkiezen om ‘nee' te leren zeggen. Dat kan zo makkelijk zijn als een kassabonnetje weigeren in de supermarkt als iemand je die aanbiedt. Ook is het prettig om in een veilige omgeving te oefenen, bijvoorbeeld met een coach of therapeut. Je ontdekt dan dat er lang niet altijd geschreeuwd wordt, en er niet altijd negatieve consequenties aan verbonden zijn aan ‘nee' zeggen.

Als coach oefen ik vaak met mijn klanten om ze duidelijk hun grenzen aan te laten geven. Ik laat ze bijvoorbeeld hun grenzen visualiseren in de ruimte, of we gaan boksen. Zo kunnen klanten zowel fysiek als mentaal ervaren hoe het is om ‘nee' te zeggen en de leidende partij te zijn in een discussie.

9. Realiseer je dat het een proces is

Dit is misschien een dooddoener, maar het natuurlijk omgaan met conflicten is een continu proces waarbij je steeds weer nieuwe dingen leert. Houd het daarom vooral ook een beetje leuk voor jezelf, het hoeft allemaal niet in één keer.

Uiteindelijk heb jij de controle over jezelf, het begint allemaal met een simpele ademhaling.

Leestips voor conflictmijders

Heb je behoefte aan meer informatie over hoe je met conflicten kunt omgaan? Dan zijn er talloze goede boeken te vinden. Ik heb er hier twee persoonlijke favorieten voor je uitgelicht.

1. The Dynamics of Conflict

https://www.amazon.com/Dynamics-Conflict-Guide-Engagement-Intervention/dp/047061353X

In dit toonaangevende boek, geschreven door Bernard Mayer, wordt niet alleen theorie behandeld, maar vind je ook praktische voorbeelden van conflictresolutie waarmee je meteen zelf aan de slag kunt.

2. Omgaan met Conflicten: Moeilijke Situaties Onder Ogen Zien en Oplossen

Dit is een bijzonder boek waarin auteur Anselm Grün gebruik maakt van verhalen uit de Bijbel en van daaruit verbindingen legt met het dagelijks leven. Grün doet ons inzien dat conflicten ons altijd zullen blijven vergezellen.

Ben jij echt conflictvermijdend? Check deze video's! 

Naast boeken zijn er op het internet ook toffe filmpjes te vinden over conflictvermijding. Dit zijn drie filmpjes die ik kan aanraden:

1. Margaret Heffman over conflicten op het werk

Heffman vertelt dat 85% van alle werknemers bang is voor conflicten. Dat is een enorm aantal. Ze legt uit hoe conflicten meestal worden vermeden, maar ook hoe op de werkvloer op open wijze kan worden gecommuniceerd.

2. Communicatie en conflicten in relaties

Coach en therapeut David Thornsen vertelt over het belang van goede communicatie in de privésfeer, en hoe het komt dat er toch telkens weer conflicten kunnen ontstaan.

3. Omgaan met conflicten

Een informatief filmpje over conflicten en de emoties die daarbij komen kijken. Dit laat zien dat de meeste conflicten niet alleen maar draaien om eenvoudige meningsverschillen.

Ben jij echt conflictvermijdend?
Check coaching die speciaal is ontwikkeld voor leidinggevende en medewerkers die liever de confrontaties uit de weg gaan.

 

 

Over de schrijver
ByLizet is dè coach die particulieren, professionals en organisaties naar een hoger niveau tilt. Laat jouw echte ik stralen met deze no-nonsense coaching en teambuilding, gericht op lichaam en geest. Hier ga je doen, voelen en ervaren en niet alleen urenlang praten. Ga de confrontatie aan met twijfels, angsten en weggestopte emoties … en overwin ze voor eens en altijd!
Reactie plaatsen